Bank umożliwia wypowiedzenie umowy rachunku bankowego wyłącznie w formie notarialnej. Czy jest to zgodne z prawem?

Zgodnie z art. 730 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U.2014.121 j.t. ze zm.) rozwiązanie umowy rachunku bankowego zawartej na czas nieoznaczony może nastąpić w każdym czasie wskutek wypowiedzenia przez którąkolwiek ze stron; jednakże bank może wypowiedzieć taką umowę tylko z ważnych powodów. Przepisy prawa nie odnoszą się jednak wprost do formy w jakiej powinno nastąpić wypowiedzenie umowy rachunku bankowego. Zatem w ocenie Rzecznika Finansowego zastosowanie w takim przypadku znajdują zasady ogólne wynikające z kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 77 § 2 kodeksu cywilnego jeżeli umowa została zawarta  w formie pisemnej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron, jak również odstąpienie od niej albo jej wypowiedzenie powinno być stwierdzone pismem. W przypadku umowy rachunku bankowego forma pisemna może być zastrzeżona dla celów dowodowych, nie jest zaś przesłanką skuteczności złożenia wypowiedzenia. Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U.2015.128 j.t. ze zm.) umowa rachunku bankowego powinna określać przesłanki i tryb rozwiązania umowy rachunku bankowego tj. powinna wyraźnie określać w jakiej formie należy złożyć oświadczenia woli w takim przypadku, bowiem ustawodawca dał w tym zakresie swobodę kontraktową stronom umowy. Jednak dopuszczalne formy rozwiązania umowy powinny być tak wybrane, aby nie utrudniać konsumentom realizacji ich praw wynikających z przepisów prawa lub roszczeń wynikających z umowy.

W ocenie Rzecznika Finansowego wymaganie złożenia wypowiedzenia umowy rachunku bankowego na odległość jedynie w formie notarialnej może znacznie utrudniać realizację prawa konsumenta do rozwiązania umowy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wprowadzenie takiego wymogu powoduje oprócz dalszego ponoszenia przez konsumenta opłat za prowadzenie rachunku z uwagi na nieuwzględnienie przez Bank wypowiedzenia w zwykłej formie pisemnej, także obowiązek poniesienia przez konsumenta dodatkowych kosztów w postaci opłat notarialnych. W ocenie Rzecznika złożone wypowiedzenie będzie ważne, jeżeli oświadczenie konsumenta o wypowiedzeniu rachunku bankowego ujawni jego wolę w sposób dostateczny.

Dodatkowo informuję, że konsument ma możliwość zakwestionowania postanowienia umownego w ramach tzw. kontroli incydentalnej. W takiej sytuacji, należy złożyć pozew do sądu powszechnego, właściwego do rozpatrywania sporów na tle konkretnej umowy o uznanie wskazanego/ych postanowień za niedozwolone i wystąpić z roszczeniem o zwrot ewentualnie niesłusznie pobranych kosztów. Skutkiem abuzywności klauzuli będzie w tym wypadku bezskuteczność inter partes (czyli między stronami) zakwestionowanego postanowienia umowy. Jeżeli zatem postanowienie zostanie uznane za niedozwolone, będzie to oznaczało, że nie wiąże ono konsumenta.

Istnieje również możliwość zakwestionowania postanowienia umownego w ramach tzw. kontroli abstrakcyjnej. Aktualnie postępowanie takie toczy się przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Charakterystycznym dla kontroli abstrakcyjnej jest to, że dokonuje się jej w oderwaniu od konkretnego stosunku umownego i niezależnie od tego, czy wzorzec był czy też nie, zastosowany w jakiejś konkretnej umowie z konsumentem. System kontroli abstrakcyjnej wzorców umów ulegnie jednak zmianie w dniu 14 kwietnia 2016 r. w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy z dnia 16 czerwca 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 184). W wyniku przyjętych zmian to Prezes UOKiK, a nie SOKiK, będzie badał abuzywny charakter konkretnego postanowienia wzorca umowy.

Źródło: rf.gov.pl

» Porady prawne